Ciało obce w żołądku i jelitach u psa i kota – Gdańsk 24h
Pies połknął skarpetkę, kość albo zabawkę? Kot bawił się nitką?
Nie czekaj, aż pojawią się wymioty. Jeśli ciało obce jest jeszcze w żołądku, często możemy je usunąć bez otwierania brzucha – gastroskopem. Gdy przeszło do jelit, zwykle potrzebna jest operacja.
Autorka treści: lek. wet. Małgorzata Szczepańska
Jak usuwa się ciało obce z żołądka i jelit?
Najpierw ustalamy, gdzie jest ciało obce – w badaniu RTG i USG. Jeśli jest w żołądku, próbujemy usunąć je w znieczuleniu przez gastroskop, bez nacinania brzucha.
Gdy ciało obce przesunęło się do jelit, jest zbyt duże lub ostre albo uszkodziło ścianę przewodu pokarmowego, konieczna jest operacja jamy brzusznej.
Schemat poglądowy. Utworzony przez AI.
Miejsce ciała obcego decyduje o leczeniu
Ciało obce w żołądku
Jeśli ciało obce jest jeszcze w żołądku, w wielu przypadkach usuwamy je gastroskopem przez jamę ustną, bez nacinania brzucha. Dlatego tak ważne jest, żeby przyjechać szybko – z czasem ciało obce może przesunąć się do jelit.
Schemat poglądowy. Utworzony przez AI.
Miejsce ciała obcego decyduje o leczeniu
Ciało obce w jelicie
Ciało obce, które utknęło w jelicie, powoduje niedrożność: wymioty, brak apetytu i ból brzucha. Usuwamy je operacyjnie przez nacięcie jelita. Jeśli ściana jelita jest uszkodzona, usuwamy jego fragment i zszywamy zdrowe końce.
Schemat poglądowy. Utworzony przez AI.
Miejsce ciała obcego decyduje o leczeniu
Ciało obce linijne
Nitka, sznurek lub żyłka zaczepia się np. pod językiem lub w żołądku, a jelita marszczą się na niej jak harmonijka. Taka nitka może przeciąć ścianę jelita. Nigdy za nią nie ciągnij – potrzebna jest pilna diagnostyka, a zwykle operacja.
Bez otwierania brzucha – gdy ciało obce jest w żołądku
W znieczuleniu ogólnym wprowadzamy przez jamę ustną giętki wziernik z kamerą (gastroskop). Lekarz widzi ciało obce na ekranie i wyciąga je specjalnymi narzędziami: kleszczykami, pętlą lub koszykiem. Przy okazji ocenia, czy ściana przełyku i żołądka nie jest uszkodzona.
Bez rany na brzuchu
Guzek wielkości ziarna grochu lub większy
Szybszy powrót
Utrzymuje się od miesiąca lub dłużej
Mniej bólu
Brak szwów i rany operacyjnej do gojenia.
Nie zawsze się da
Gastroskopem nie usuniemy ciała obcego, które przeszło do jelit, jest bardzo duże, ostre lub mocno wbite w ścianę żołądka. Jeśli usunięcie się nie uda, chirurg może przeprowadzić operację – omawiamy to z Tobą przed zabiegiem.
88%
ciał obcych z przełyku i żołądka udało się usunąć endoskopowo w badaniu 92 psów i kotów (Maggi i wsp., 2023).
Jedź od razu, jeśli:
- pupil wymiotuje kilka razy lub nie może zatrzymać wody
- połknął baterię, kilka magnesów lub ostry przedmiot,
- przestał jeść, jest apatyczny, ma bolesny brzuch,
- widzisz nitkę pod językiem kota lub przy odbycie
Czego nie robić
- Nie wywołuj wymiotów bez rozmowy z lekarzem – ostre lub duże przedmioty mogą uszkodzić przełyk.
- Nie ciągnij za nitkę, sznurek ani żyłkę – możesz przeciąć jelito.
- Nie podawaj jedzenia ani środków przeczyszczających „na przepchnięcie”.
Co najczęściej połykają psy i koty
Wybierz, żeby zobaczyć, dlaczego to groźne i jak zwykle postępujemy. Metodę zawsze dobiera lekarz po badaniu.
Skarpetki, rękawiczki, ścierki
miękkie, ale nie trawią się
Dlaczego to groźne
Tkanina nie rozpuszcza się w żołądku i łatwo blokuje jelito. W RTG często jej nie widać.
Jak zwykle postępujemy
Z żołądka zwykle usuwamy ją gastroskopem. Jeśli przeszła do jelita – operacja.
Kości i kolby kukurydzy
także gryzaki i twarde przysmaki
Dlaczego to groźne
Ostre kości mogą uszkodzić przełyk, żołądek i jelita. Kolby kukurydzy często klinują się w jelicie.
Jak zwykle postępujemy
Mniejsze kości w żołądku często usuwamy gastroskopem. Kolba lub kość w jelicie wymaga operacji.
Zabawki, piłeczki, plastik
fragmenty zabawek, nakrętki, opakowania
Dlaczego to groźne
Twarde elementy mogą zatkać odźwiernik lub jelito. Piłeczka dopasowana do średnicy jelita blokuje je całkowicie.
Jak zwykle postępujemy
Z żołądka próbujemy usunąć je gastroskopem, z jelita – operacyjnie.
Nitki, sznurki, żyłki, gumki
ciała obce linijne, także nić z igłą
Dlaczego to groźne
Jelito marszczy się na nitce jak harmonijka, a nitka może przeciąć jego ścianę. Igła na nitce może przebić przewód pokarmowy.
Jak zwykle postępujemy
Nie ciągnij za nitkę. Pilne badania obrazowe, zwykle operacja. Igłę w żołądku czasem da się usunąć gastroskopem.
Pestki, kamienie, żołędzie
np. pestki brzoskwini i moreli
Dlaczego to groźne
Twarda pestka o ostrych brzegach często klinuje się w jelicie cienkim i powoduje niedrożność.
Jak zwykle postępujemy
W żołądku – próba gastroskopii. W jelicie – operacja.
Baterie i magnesy
baterie guzikowe, kilka magnesów naraz
Dlaczego to groźne
Bateria może oparzyć chemicznie ścianę przewodu pokarmowego. Kilka magnesów przyciąga się przez ściany jelit i może je przedziurawić.
Jak zwykle postępujemy
Bardzo pilne usunięcie – gastroskopem, jeśli są jeszcze w żołądku, a w jelicie operacyjnie.
Co dzieje się po przyjeździe – krok po kroku
1
Badanie
Oceniamy stan ogólny, nawodnienie i ból brzucha. Pytamy, co i kiedy pupil mógł połknąć.
2
RTG i USG
Szukamy ciała obcego i objawów niedrożności. Tkaniny i plastik bywają niewidoczne w RTG, dlatego ważne jest USG.
3
Gastroskopia lub operacja
Metodę dobieramy do miejsca i rodzaju ciała obcego. Zabieg wykonujemy w znieczuleniu z pełnym monitoringiem.
4
Opieka po zabiegu
Po gastroskopii pupil często wraca do domu tego samego dnia. Po operacji jelit może zostać pod całodobową opieką lecznicy.
5
Kontrola i dieta
Lekkostrawna karma w małych porcjach, kontrola rany i wizyta kontrolna.
Co warto wiedzieć
- Im dłużej ciało obce tkwi w jelicie, tym większe ryzyko uszkodzenia jego ściany. Wtedy czasem trzeba usunąć fragment jelita.
- Ciała obce linijne, np. nitki, są trudniejsze w leczeniu i częściej wymagają rozległej operacji.
- Po operacji jelit najważniejsze są pierwsze dni – dlatego pupil może zostać pod opieką lecznicy.
Po powrocie do domu
- karm małymi porcjami lekkostrawnej karmy według zaleceń,
- po operacji: kołnierz lub ubranko i spacery tylko na smyczy,
- schowaj skarpetki, zabawki i nitki poza zasięg pupila.
Zadzwoń, jeśli pupil wymiotuje, nie je, jest apatyczny lub ma bolesny brzuch.
Gastroskopia interwencyjna i chirurgia jamy brzusznej
- lek. wet. Małgorzata Szczepańska
- lek. wet. Marta Zielińska
- lek. wet. Ewa Zwierzyńska
Gastroskopię diagnostyczną przy chorobach przewodu pokarmowego (gastroenterologia) wykonuje lek. wet. Ewa Zwierzyńska.
Pytania o ciała obce
Nie wiesz, czy pupil coś połknął?
W razie wątpliwości zadzwoń – pomożemy ocenić, jak pilna jest wizyta.
FAQ – pytania i odpowiedzi
Na podstawie badań
Maggi G. i wsp. (2023), Veterinary Sciences
Endoskopowe usuwanie ciał obcych z przełyku i żołądka u 92 psów i kotów: skuteczność 88%, a wczesne zgłoszenie się do lekarza ułatwiało i skracało zabieg. – doi: 10.3390/vetsci10090560 →
Hayes G. (2009), Journal of Small Animal Practice
Analiza 208 psów i kotów z ciałami obcymi w przewodzie pokarmowym – objawy, leczenie chirurgiczne i rokowanie. – doi: 10.1111/j.1748-5827.2009.00783.x →
Hobday M.M. i wsp. (2014), Journal of Small Animal Practice
Porównanie ciał obcych linijnych i nielinijnych u 499 psów – obraz kliniczny, leczenie i wyniki krótkoterminowe. – doi: 10.1111/jsap.12271 →
Połknął coś? Liczy się czas
Zadzwoń i przyjedź. Im szybciej, tym większa szansa na usunięcie ciała obcego bez operacji.