Chirurgia onkologiczna psów i kotów w Gdańsku
Diagnoza nowotworu u pupila to trudna chwila. Pomożemy Ci zrozumieć, co dalej. Zanim zaplanujemy operację, sprawdzamy, z jakim nowotworem mamy do czynienia i czy się nie rozprzestrzenił. Chirurg planuje operację na podstawie wyników badań, a Ty dostajesz jasną informację o celu operacji, ryzyku i innych możliwościach.
Autorka treści: lek. wet. Małgorzata Szczepańska
Czym jest chirurgia onkologiczna u psów i kotów?
To operacyjne leczenie nowotworów. Chirurg usuwa guz razem z marginesem zdrowej tkanki, a usuniętą tkankę zawsze wysyłamy do badania histopatologicznego, które potwierdza rozpoznanie i ocenia marginesy.
Przy wielu guzach litych operacja jest najskuteczniejszą metodą leczenia. Przy niektórych nowotworach po operacji potrzebne jest leczenie uzupełniające, np. chemioterapia – wskazuje na to wynik badania histopatologicznego.
Cztery pytania, na które odpowiadamy przed operacją
1
Co to za guz?
Cytologia z biopsji cienkoigłowej lub wycinek do badania histopatologicznego.
2
Czy się rozprzestrzenił?
RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej i ocena węzłów chłonnych, w razie potrzeby tomografia komputerowa (TK).
3
Czy pupil zniesie zabieg?
Badania krwi i ocena ogólnego stanu zdrowia, w razie potrzeby badanie serca.
4
Jaki jest cel operacji?
Wyleczenie, zmniejszenie guza czy poprawa komfortu – ustalamy to z Tobą przed zabiegiem.
Dlaczego nie operujemy „od razu”
Rodzaj nowotworu decyduje o tym, jak szeroko trzeba go usunąć i czy operacja w ogóle jest najlepszym wyborem.
Pierwsza operacja daje największą szansę na usunięcie guza w całości, dlatego warto ją dobrze zaplanować.
Nie oznacza to długiego czekania. Diagnostykę staramy się przeprowadzić jak najszybciej.
Jaki cel może mieć operacja
Nie każda operacja onkologiczna ma ten sam cel.
Mówimy o tym otwarcie, żebyś wiedział, czego się spodziewać.
Operacja radykalna
Usuwamy cały guz z odpowiednim marginesem zdrowej tkanki. Celem jest wyleczenie albo długotrwała kontrola choroby.
Kiedy ją proponujemy
Gdy guz jest ograniczony do jednego miejsca, a badania nie pokazują przerzutów.
Operacja zmniejszająca guz
Usuwamy jak największą część guza, gdy nie da się usunąć go w całości. Po takiej operacji zwykle potrzebne jest dalsze leczenie, np. chemioterapia.
Kiedy ją proponujemy
Gdy guz nacieka ważne struktury, a zmniejszenie jego masy poprawi skuteczność dalszego leczenia.
Operacja poprawiająca komfort
Celem nie jest wyleczenie, ale poprawa jakości życia: usunięcie bolesnego, krwawiącego lub owrzodziałego guza albo przywrócenie np. swobodnego oddawania kału.
Kiedy ją proponujemy
Gdy choroba jest zaawansowana, ale zabieg realnie poprawi komfort życia pupila.
Nowotwory, które najczęściej leczymy operacyjnie
Wybierz, żeby zobaczyć, na co zwrócić uwagę i jak postępujemy. Rozpoznanie i plan leczenia zawsze ustala lekarz po badaniach.
Guzy listwy mlecznej
Jeden z najczęstszych nowotworów u niesterylizowanych suk
Co warto wiedzieć
U suk mniej więcej połowa guzów listwy mlecznej jest złośliwa. U kotek zdecydowana większość takich guzów to nowotwory złośliwe, dlatego u kota każdy guzek przy sutku wymaga pilnej diagnostyki.
Na co zwrócić uwagę
Twarde lub miękkie guzki wzdłuż listwy mlecznej, czasem kilka naraz. Mogą rosnąć, zaczerwienić się lub owrzodzić.
Jak postępujemy
Przed operacją wykonujemy RTG klatki piersiowej i USG jamy brzusznej. Zakres zabiegu – od usunięcia pojedynczego gruczołu po usunięcie całej listwy mlecznej – dobiera chirurg. U kotek zwykle zalecamy usunięcie całej listwy.
Guzy śledziony
Często wykrywane przypadkiem w badaniu USG
Co warto wiedzieć
Guzy śledziony bywają łagodne lub złośliwe, np. naczyniakomięsak. Bez badania histopatologicznego nie da się ich odróżnić.
Na co zwrócić uwagę
Powiększony brzuch, osłabienie, bladość dziąseł. Pęknięcie guza powoduje krwotok do jamy brzusznej – wtedy dzwoń i przyjeżdżaj od razu.
Jak postępujemy
Usuwamy całą śledzionę (splenektomia) i wysyłamy ją do histopatologii. Przed zabiegiem szukamy zmian w innych narządach. Po operacji pupil zostaje pod całodobową opieką lecznicy.
Guzy okolicy odbytu
Gruczolaki okołoodbytowe i guzy gruczołów worków odbytowych
Co warto wiedzieć
Gruczolaki okołoodbytowe są zwykle łagodne i dotyczą głównie niekastrowanych samców. Guzy gruczołów worków odbytowych częściej są złośliwe i mogą dawać przerzuty do węzłów chłonnych w miednicy.
Na co zwrócić uwagę
Guzek przy odbycie, krwawienie, trudności z oddawaniem kału. Czasem wzmożone pragnienie, gdy guz podnosi poziom wapnia we krwi.
Jak postępujemy
Usuwamy guz i wysyłamy go do histopatologii. U niekastrowanych samców z gruczolakiem zwykle wykonujemy też kastrację. Przy guzach worków odbytowych przed operacją oceniamy węzły chłonne w USG.
Guzy jąder
Częstsze u psów z niezstąpionym jądrem (wnętrostwo)
Co warto wiedzieć
Większość guzów jąder u psów udaje się wyleczyć kastracją. Niektóre z nich produkują hormony i powodują zmiany na skórze lub powiększenie sutków u samca.
Na co zwrócić uwagę
Powiększone lub twarde jądro, różna wielkość jąder, symetryczne wyłysienia, powiększone sutki.
Jak postępujemy
Kastracja z badaniem histopatologicznym. U wnętrów usuwamy też jądro z jamy brzusznej lub z pachwiny.
Guzy skóry i tkanek miękkich
M.in. guzy z komórek tucznych i mięsaki tkanek miękkich
Co warto wiedzieć
Najczęstsze nowotwory u psów. Część z nich jest złośliwa, a po wyglądzie nie da się tego ocenić.
Na co zwrócić uwagę
Guzek, który rośnie, zmienia wygląd, krwawi lub utrzymuje się dłużej niż miesiąc.
Jak postępujemy
Najpierw cytologia, potem zabieg z marginesem dobranym do rodzaju guza – skalpelem lub laserem CO₂. Więcej na stronie o usuwaniu guzów skóry.
Leczenie krok po kroku
Na każdym etapie wiesz, co się dzieje, i możesz zadzwonić z pytaniem.
1
Konsultacja
Badanie, rozmowa o objawach i dotychczasowych wynikach, plan diagnostyki.
2
Diagnostyka
Cytologia lub biopsja oraz badania obrazowe, które pokazują zasięg choroby.
3
Operacja
W znieczuleniu z pełnym monitoringiem i leczeniem przeciwbólowym. W razie potrzeby zabezpieczenie krwią z naszego banku krwi.
4
Histopatologia
Ostateczne rozpoznanie, stopień złośliwości i ocena, czy guz usunięto w całości.
5
Dalszy plan
Omawiamy wynik i dalsze kroki, także ewentualne leczenie uzupełniające. Ustalamy terminy kontroli.
Co warto wiedzieć przed decyzją
- Nie każdy nowotwór da się wyleczyć operacją. Czasem jej celem jest przedłużenie życia w dobrym komforcie – i mówimy o tym wprost.
- Badanie histopatologiczne może pokazać, że guz nie został usunięty w całości. Wtedy omawiamy drugi zabieg lub leczenie uzupełniające.
- Czasem operacja nie jest najlepszym wyborem dla pupila. Wtedy proponujemy inne możliwości leczenia i opiekę paliatywną.
- Decyzję zawsze podejmujesz Ty – po rozmowie o celach, ryzyku i jakości życia pupila.
Opieka po operacji onkologicznej
Kołnierz lub ubranko
Chroni ranę przed wylizywaniem do czasu zagojenia i zdjęcia szwów.
Leczenie przeciwbólowe
Podawaj leki według zaleceń. Pupil nie powinien odczuwać bólu – jeśli widzisz, że cierpi, zadzwoń.
Ograniczony ruch
Spacery na smyczy, bez skakania i biegania do czasu zagojenia rany.
Wynik i kontrole
Omawiamy wynik histopatologii i ustalamy kontrole, np. badania obrazowe co kilka miesięcy.
Zadzwoń od razu, jeśli:
- rana krwawi, sączy się z niej ropa lub się rozeszła,
- pupil jest bardzo osłabiony, blady lub ciężko oddycha,
- brzuch powiększa się po operacji jamy brzusznej,
- pupil nie je, wymiotuje lub ma gorączkę.
Kto zajmie się Twoim pupilem
Pytania o leczenie operacyjne nowotworów
Masz wyniki badań i nie wiesz, co dalej?
Umów konsultację – spokojnie omówimy wszystkie możliwości.
FAQ – pytania i odpowiedzi
Na podstawie badań
Morris J. (2013), Journal of Feline Medicine and Surgery
Guzy listwy mlecznej u kotek: znacznie częściej złośliwe niż u suk, a guzy mniejsze niż 3 cm wiążą się z lepszym rokowaniem. Wczesna, odpowiednio rozległa operacja ratuje życie. – doi: 10.1177/1098612X13483237 →
Sorenmo K.U. i wsp. (2009), Veterinary and Comparative Oncology
Guzy listwy mlecznej u suk jako ciągłość od zmian łagodnych do złośliwych – argument za wczesnym rozpoznaniem i usuwaniem guzów. – doi: 10.1111/j.1476-5829.2009.00184.x →
Liptak J.M. (2020), Veterinary and Comparative Oncology
Ocena marginesów histologicznych po usunięciu nowotworów – dlaczego badanie histopatologiczne marginesów jest kluczowe dla dalszego planu leczenia. – doi: 10.1111/vco.12555 →
Porozmawiajmy o planie leczenia
Przynieś dotychczasowe wyniki badań. Wyjaśnimy możliwości i pomożemy podjąć decyzję.